ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤH ΜΙΟ ΣΤΗ ΔΕΣΦΙΝΑ
1.0 Γενικά
Ο Δήμος Δελφών, στον οποίο ανήκει το Δημοτικό Διαμέρισμα Δεσφίνας, βρίσκεται στην Περιφερειακή Ενότητα Φωκίδας της Στερεάς Ελλάδας. Η Δεσφίνα είναι μια ιστορική κωμόπολη με πλούσια κληρονομιά και φυσική ομορφιά.
1.1 Διοικητική Θέση
Ο Δήμος Δελφών υπάγεται διοικητικά στην Περιφερειακή Ενότητα Φωκίδας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας βάσει του «Προγράμματος Καλλικράτης»[1]. Ο Δήμος αποτελείται από τις Δημοτικές Ενότητες Άμφισσας, Γαλαξιδίου, Ιτέας, Δεσφίνας, Γραβιάς, Δελφών, Καλλιέων και Παρνασσού. Ο οικισμός των Δελφών είναι η ιστορική έδρα του Δήμου και η Άμφισσα η διοικητική.
Ο Δήμος έχει συνολική έκταση 1.123,247 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η ΔΕ Δεσφίνας αποτελείται από μια Δημοτική Κοινότητα και έχει έκταση 149,107 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
1.2. Γεωγραφία & Κλίμα
Η Δεσφίνα ευρίσκεται στους πρόποδες του Παρνασσού, σε υψόμετρο 680 μέτρων. Περιβάλλεται από βουνά και έχει κοντινή πρόσβαση στον Κορινθιακό Κόλπο. Το κλίμα είναι μεσογειακό με δροσερούς καλοκαιρινούς μήνες και ήπιους χειμώνες.
1.3. Φυσικό Περιβάλλον
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο[2], ως σημαντικά στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος (οικοτόπων και ειδών) είναι οι περιοχές Natura, τα Καταφύγια Άγριας Ζωής (ΚΑΖ), τα Εθνικά Πάρκα, οι Εθνικοί Δρυμοί κ.λπ.
Εντός των ορίων των ΔΕ Άμφισσας, Γαλαξιδίου, Δεσφίνας, Ιτέας του Δήμου Δελφών εντοπίζονται τα εξής σημαντικά στοιχεία και προστατευόμενες περιοχές φυσικού περιβάλλοντος:
● Δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000: Νοτιοανατολικός Παρνασσός - Εθνικός Δρυμός Παρνασσού – Δάσος Τιθορέας (GR2450005), Παραλιακή ζώνη από Ναύπακτο έως Ιτέα (GR2450004), Κορινθιακός κόλπος (GR2530007).
● Εθνικοί Δρυμοί: Εθνικός Δρυμός Παρνασσού[3]
● Καταφύγιο Άγριας Ζωής: Δελφών-Δεσφίνας-Χρυσού[4]
1.4. Ιστορία & Πολιτισμός
Σύμφωνα με μελέτες, είναι πιθανόν ο οικισμός της Δεσφίνας να ταυτίζεται με την αρχαία Ετεόνους, μια πόλη της Φωκίδας. Κατά την Αρχαία Εποχή έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά την περίοδο του Δεκαετούς Φωκικού Πολέμου (6ος αιώνας π.Χ.).
Αξιόλογα Μνημεία της περιοχής είναι η Μονή του Αγίου Νικολάου (16ος αι.), η εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους, και παραδοσιακά αρχοντικά.
Όσον αφορά τα στοιχεία αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, στη ΔΕ Δεσφίνας του Δήμου Δελφών, υπάρχουν πλήθος αρχαιολογικών χώρων και μνημείων, (Πρόσακος, Κώνος, Συκιά, Καστρούλι, Πλατύ Φρέαρ, Άγιος Ανδρέας, Αλμυρός,, Βοϊδομή, Μονή Τιμίου Προδρόμου, Ναός Αγίου Νικολάου Βάλτου και Ναός Αγίου Νικολάου Συκιάς), με σημαντικότερο τον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών και το ευρύτερο Δελφικό Τοπίο[5].
Ειδικότερα, ο αρχαιολογικός χώρος των Δελφών αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO από το 1987.
1.5 Οικονομία & Δραστηριότητες
Η οικονομία βασίζεται στη γεωργία (ελαιόδεντρα, αμπέλια) και την κτηνοτροφία. Ενισχύεται από αγροτουρισμό και παραδοσιακές δραστηριότητες (π.χ. παραγωγή τυριών, μελιού). Επίσης, αξιοποιεί την κοντινή πρόσβαση σε αρχαιολογικούς χώρους (Δελφοί) για τουριστική κίνηση.
Η Δ.Ε. Δεσφίνας διαθέτει ολοκληρωμένη μελέτη για την δημιουργία δικτύου μονοπατιών και ποδηλατικών διαδρομών συνολικού μήκους άνω των 150 χλμ. Αυτό θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο υπό εκπόνηση ΤΠΣ γιατί με την ολοκλήρωση του θα δώσει ώθηση για ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας και θα αυξήσει κατακόρυφα την επισκεψιμότητα της περιοχής.
1.6. Πληθυσμός
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή (2021), ο πληθυσμός της Δημοτικής Κοινότητας Δεσφίνας είναι περίπου 2.000 κάτοικοι, με τάση σταθερότητας λόγω αγροτικού χαρακτήρα.
1.7. Πρόσβαση
Απέχει ~25 χλμ. από τους Δελφούς και περί τα 180 χλμ. από την Αθήνα μέσω της Εθνικής Οδού Αθηνών-Θεσσαλονίκης. Ευρίσκεται πλησίον του χιονοδρομικού κέντρου του Παρνασσού. Η Δεσφίνα συνδυάζει παραδοσιακή ατμόσφαιρα με φυσικό περιβάλλον, προσφέροντας μια γαλήνια εμπειρία στους επισκέπτες.
2.0 Γήπεδο
Η προτεινόμενη έκταση ευρίσκεται σε ευθεία απόσταση 4,1 χιλιομέτρων νοτιοανατολικά εκτός του οικισμού της Δεσφίνας, μεταξύ Νέας και Παλαιάς Μονής Τιμίου Προδρόμου, έχει την ονομασία Μισόκαμπος, και έχει εύκολη πρόσβαση μέσω αγροτικής οδού από την επαρχιακή οδό Ιτέας-Διστόμου.(βλ. Εικόνα 1 – πηγή Google Earth).
Η συνολική διατιθέμενη έκταση ανέρχεται σε 350 στρέμματα περίπου, με προοπτική επέκτασης. Η έκταση αυτή αποτελείται από συνένωση 9 ιδιοκτησιών και προορίζεται για την ίδρυση ιδιωτικού πανεπιστημίου.
Στο εγκεκριμένο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο[6] του Δήμου Δεσφίνας (απεικονίζεται το θεσμοθετημένο τμήμα του ονομαζόμενου οικισμού Αγίας Σοφίας, όπου ανατολικά χωροθετείται ο διατιθέμενος χώρος του Πανεπιστημίου (Εικόνα 2 – Πηγή: ΦΕΚ 2013).
Πρόσφατα, τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) του Δήμου Δελφών (Δ.Ε. Άμφισσας, Γαλαξιδίου, Δεσφίνας, Ιτέας), που είναι ο πολεοδομικός σχεδιασμός πρώτου επιπέδου στην έκταση των ανωτέρω Δημοτικών Ενοτήτων.[7]
2.1. Όροι Δόμησης Γηπέδου
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τα ευαγή ιδρύματα - εκπαιδευτήρια ισχύουν, σε γήπεδα εκτός σχεδίου, κατά παρέκκλιση[8] οι παρακάτω όροι δόμησης:[9]
Επιτρέπεται η ανέγερση περισσοτέρων του ενός κτιρίων επί του γηπέδου
Ελάχιστο Εμβαδόν γηπέδου: 4.000,00 τετραγωνικά μέτρα (4 στρέμματα)
Ποσοστό Καλύψεως: 20%
Μέγιστος Συντελεστής Δόμησης: 0,30[10]
Μέγιστο Ύψος: 11,00 μέτρα
Μέγιστος Αριθμός Ορόφων: 3[11]
3.1. Χωρική Δομή
Ως campus (κάμπους) αναφέρεται η φυσική έκταση ή περιοχή όπου βρίσκονται τα κτήρια, οι εγκαταστάσεις και οι χώροι ενός πανεπιστημιακού ή εκπαιδευτικού ιδρύματος. Συνήθως περιλαμβάνει:
· Ακαδημαϊκές εγκαταστάσεις: Αμφιθέατρα, αίθουσες διδασκαλίας, εργαστήρια, βιβλιοθήκες, γραφεία καθηγητών, γραμματεία διοίκησης.
· Κοινωνικοί χώροι: Εστιατόρια, καφετέριες, πάρκα, αθλητικά κέντρα.
· Κατοικίες: Φοιτητικές εστίες (dormitories) ή διαμερίσματα.
· Υποδομές: Βιβλιοπωλεία, ιατρεία – κέντρα υγείας κλινικές, πολιτιστικά κέντρα.
Τα κάμπους μπορεί να είναι αστικά (ενσωματωμένοι σε αστικό ιστό) ή προαστιακά/αγροτικά (με μεγάλες περιοχές πρασίνου). Δημιουργούν μια κοινότητα με δικές τους δραστηριότητες, εκδηλώσεις και παράδοση.
Παράδειγμα: Το campus του Harvard στις ΗΠΑ ή το ccampus του ΑΠΘ στη Θεσσαλονίκη.
3.2. Κτιριολογικό Πρόγραμμα
Για το προτεινόμενο Πανεπιστήμιο Δελφών με έδρα την Δεσφίνα, προτείνεται αρχικά η ίδρυση δύο Σχολών. Η Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών, με Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας αφενός και αφετέρου η Σχολή Καλών Τεχνών, με Τμήματα Ζωγραφικής, Γλυπτικής, Θεάτρου και Κινηματογράφου. Αυτές οι Σχολές θα υποστηρίζονται από ένα Κτίριο Διοίκησης, το οποίο όμως μπορεί να υποστηρίξει την ίδρυση τριών (3) επιπλέον Σχολών, εφόσον κριθεί μελλοντικά αναγκαίο.
Σημείωση 2: Ο άνω αναγραφόμενος υπολογισμός είναι προσεγγιστικός, βασιζόμενος σε πρόσφατα παραδείγματα εγκεκριμένου ελληνικού Δημόσιου Πανεπιστημίου. Η ακριβής προμέτρηση των χώρων, γίνεται μόνο κατόπιν εκπόνησης Αρχιτεκτονικής Προμελέτης.
3.3. Θεωρητικός Πληθυσμός
Η αναλογία τετραγωνικών μέτρων ανά φοιτητή σε ένα πανεπιστήμιο δεν είναι σταθερή και εξαρτάται από τους χώρους που υπολογίζονται (αίθουσες διδασκαλίας, εργαστήρια, βιβλιοθήκες, κοινόχρηστοι χώροι, κλπ.), τον τύπο του πανεπιστημίου, και τη χώρα. Ο Θεωρητικός Πληθυσμός όμως, συμπεριλαμβάνει τόσον και τους Διδάσκοντες όσο και τους διοικητικούς Υπαλλήλους του Πανεπιστημίου. Παρακάτω αναλύονται τα βασικά στοιχεία:
3.3.1. Αριθμός Φοιτητών
Παράγοντες που επηρεάζουν την αναλογία τετραγωνικών μέτρων ανά φοιτητή εξαρτώνται από το εκπαιδευτικό μοντέλο. Τα πανεπιστήμια με έμφαση σε εργαστηριακές δραστηριότητες (π.χ. Πολυτεχνείο – Ιατρική) απαιτούν περισσότερο χώρο ανά φοιτητή (λόγω εργαστηρίων), ενώ τα αντίστοιχα με θεωρητικές σπουδές (π.χ. Ανθρωπιστικές Επιστήμες) έχουν συνήθως μικρότερες απαιτήσεις.
Σε πανεπιστήμια με υπερπληθυσμό, η αναλογία μειώνεται δραματικά (π.χ. <10 m²/φοιτητή), ιδιαίτερα σε χώρες με λιγότερη χρηματοδότηση. Ορισμένες χώρες έχουν εθνικές οδηγίες προτύπων χώρου (π.χ. στη Γερμανία, προτείνεται τουλάχιστον 12–15 m²/φοιτητή για ακαδημαϊκούς χώρους).
3.3.2. Τυπικές Αναλογίες ανά Τύπο Χώρου:
Ενδεικτικά αναφέρουμε πρότυπα απαιτούμενων χώρων ανά φοιτητή:
3.3.2.1. Αίθουσες Διδασκαλίας:
~1.5–3 m²/φοιτητή (για διαλέξεις σε αμφιθέατρα).
~3–5 m²/φοιτητή (σε σεμινάρια ή μικρές τάξεις).
3.3.2.2. Εργαστήρια:
5–15 m²/φοιτητή (ανάλογα με τον εξοπλισμό, π.χ. χημικά vs. υπολογιστών).
3.3.2.3. Βιβλιοθήκες & Μελέτη:
2–4 m²/φοιτητή (για καθιστικά και βιβλιοθήκες).
3.3.2.4. Κοινόχρηστοι Χώροι:
Διάδρομοι, καφετέριες, πάρκα: ~2–5 m²/φοιτητή.
3.3.3. Συνολική Εικόνα ανά Χώρα
Σε Βόρειες Ευρωπαϊκές Χώρες (π.χ. Σουηδία, Φινλανδία), ο χώρος ανά φοιτητή φτάνει 15–25 m² (λόγω υψηλής χρηματοδότησης και σχεδιασμού). Στην Ελλάδα, λόγω υπερπληθυσμού και περιορισμένων υποδομών, η αναλογία μπορεί να πέφτει κάτω από 10 m²/φοιτητή σε πολλά τμήματα.
Η αναλογία τετραγωνικά μέτρα ανά φοιτητή συνδέεται άμεσα με την ποιότητα διδασκαλίας, ενώ ο περισσότερος χώρος συνδέεται με την καλύτερη πρόσβαση σε εργαστήρια και βιβλιοθήκες.
Μετά την πανδημία ισχύουν ορισμένοι υγειονομικοί κανόνες, ειδικά οι τήρηση αποστάσεων και ο σωστός αερισμός, σύμφωνα με ορισμένα πρωτόκολλα).
Τα πανεπιστήμια με ερευνητική δραστηριότητα απαιτούν περισσότερο χώρο (π.χ. εργαστήρια, χώροι συνεργασίας). Για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια δεν υφίστανται ακόμα προδιαγραφές, οπότε χρησιμοποιούμε τις υφιστάμενες για τα αντίστοιχα δημόσια.[12]
Για το Πανεπιστήμιο Δεσφίνας θα λάβουμε για τους περαιτέρω υπολογισμούς μας την αναλογία min 15 μ2-20 μ2 max χώρου ανά φοιτητή, οπότε μας προκύπτει ένας θεωρητικός πληθυσμός min 468 – max 624 φοιτητές, σε αυτή την φάση.
3.3.4. Αριθμός Διδασκόντων – Διοικητικών
Ο αριθμός των διδασκόντων (ακαδημαϊκού προσωπικού) σε ένα πανεπιστήμιο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το μέγεθος του πανεπιστημίου, το αντικείμενο σπουδών (π.χ. ανθρωπιστικές vs. τεχνικές επιστήμες), τον προϋπολογισμό και τις εκπαιδευτικές απαιτήσεις της χώρας. Αναλυτικότερα:
Ο κύριος παράγοντας που καθορίζει τον αριθμό των διδασκόντων -όλων των βαθμίδων- είναι το φοιτητικό δυναμικό. Συνήθως μετράται η αναλογία φοιτητών ανά διδάσκοντα (student to faculty ratio).
Σε πανεπιστήμια με υψηλή ποιότητα, η αναλογία είναι από 10:1 έως 15:1 (10-15 φοιτητές ανά 1 διδάσκοντα), ενώ σε μεγάλα δημόσια πανεπιστήμια, η αναλογία μπορεί να φτάνει 20:1 ή και παραπάνω. Η διατιθέμενη χρηματοδότηση έχει σαν αποτέλεσμα τα ιδιωτικά πανεπιστήμια συχνά έχουν περισσότερους διδάσκοντες ανά φοιτητή λόγω υψηλότερων πόρων.
Τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν χρόνια υποστελέχωση λόγω οικονομικών περιορισμών και ελλείψεων σε προσωπικό. Σε πολλά τμήματα, η αναλογία φοιτητών/διδάσκοντα ξεπερνά 30:1 έως 50:1 (ειδικά σε μαζικά τμήματα όπως η Νομική ή η Οικονομική), ενώ σε ειδικότητες όπως η Ιατρική ή η Πολυτεχνική, η αναλογία είναι χαμηλότερη (π.χ. 15:1–20:1).[13]
Συμπέρασμα:
Δεν υπάρχει καθολικό πρότυπο, αλλά γενικά, η αναλογία 20:1 (20 φοιτητές ανά διδάσκοντα) θεωρείται ικανοποιητική για ακαδημαϊκούς χώρους[14]. Σε χώρες με οικονομικές δυσκολίες ή υπερπληθυσμό, αυτός ο αριθμός μειώνεται δραματικά. Για ακριβή στοιχεία, απαιτείται ανάλυση ανά πανεπιστήμιο και τμήμα.
Με βάση τα ανωτέρω, προκύπτει ο αριθμός από min 24 έως max 32 διδάσκοντες όλων των βαθμίδων.
Οι διοικητικοί υπάλληλοι προκύπτουν από των αριθμό των θέσεων στο αναλυτικό κτιριολογικό πρόγραμμα, και ανέρχονται συνολικά σε 50 άτομα.
4.1 Φοιτητική Εστία
Η χωρητικότητα των φοιτητικών εστιών ως προς τα τετραγωνικά μέτρα ανά φοιτητή διαφέρει ανάλογα με τη χώρα, το πανεπιστήμιο και τον τύπο του δωματίου (π.χ. μονόκλινο, δίκλινο, κοινόχρηστοι χώροι). Ωστόσο, γενικά:
· Σε μονόκλινα δωμάτια, η επιφάνεια κυμαίνεται συνήθως σε 10–15 m² ανά φοιτητή (συμπεριλαμβανομένου και του ιδιωτικού χώρου).
· Σε δίκλινα ή τρίκλινα δωμάτια, ο χώρος μειώνεται σε 6–10 m² ανά φοιτητή (για το δωμάτιο μόνο).
· Αν υπολογιστούν και κοινόχρηστοι χώροι (κουζίνα, λουτρό) , το σύνολο μπορεί να φτάσει 15–20 m² ανά άτομο, αλλά αυτό εξαρτάται και από τον σχεδιασμό.
Στις ελληνικές φοιτητικές εστίες, η τυπική διάταξη για δίκλινο δωμάτιο είναι περίπου 12–18 m² συνολικά (6–9 m² ανά φοιτητή), ενώ τα μονά δωμάτια μπορεί να φτάνουν τα 10–12 m². Ωστόσο, πολλές φορές οι υποδομές είναι περιορισμένες λόγω παλαιότητας ή μεγάλης ζήτησης.
4.2. Κτιριολογικό Πρόγραμμα Φοιτητικών Εστιών
Οι φοιτητικές εστίες συνδυάζονται με φοιτητικό εστιατόριο. Η ατομική εξυπηρέτηση επιτυγχάνεται με μονόκλινα δωμάτια με κοινούς βοηθητικούς χώρους. Το βέλτιστο μέγεθος μια μονάδας είναι min 70 έως max 90 φοιτητές, σε ομάδες των 12 έως 15 δωματίων. Ενδείκνυται η περιορισμένη ανάπτυξη σε δύο ορόφους.
Σημείωση 2: Ο άνω αναγραφόμενος υπολογισμός είναι προσεγγιστικός, βασιζόμενος σε πρόσφατα παραδείγματα ελληνικού Δημόσιου Πανεπιστημίου. Η ακριβής προμέτρηση των χώρων, γίνεται μόνο κατόπιν εκπόνησης Αρχιτεκτονικής Προμελέτης.
4.3. Στέγαση Διδασκόντων και Διοικητικών Υπαλλήλων
Στα Ελληνικά Πανεπιστήμια δεν υφίσταται τέτοιου είδους πρόβλεψη. Σε ορισμένα Πανεπιστήμια του Εξωτερικού υπάρχει πρόβλεψη παροχής στέγης για τους διδάσκοντες Πανεπιστημιακούς είτε με την μορφή αυτόνομων κατοικιών είτε σε συγκροτημάτων διαμερισμάτων. Αυτό θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις των ιδρυτών του Πανεπιστημίου των Δελφών.
Οι διοικητικοί υπάλληλοι μπορούν να στεγάζονται και στον οικισμό της Δεσφίνας ή και να είναι μόνιμοι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής.
5.0. Απαιτούμενη Έκταση Εγκαταστάσεων
H συνολική διατιθέμενη έκταση των 350 στρεμμάτων είναι υπερεπαρκής για την ανάπτυξη του Πανεπιστημίου Δελφών. Επαρκούν 150 στρέμματα, που με Συντελεστή Δόμησης 0,20 (με μέγιστο ΣΔ 0,27) μας δίδουν:
150.000,00 μ2*0,20= 30.000,00 μ2 < 28.780,00 μ2 = 15.280,00 μ2 + 13.500,00 μ2.
Υπάρχει και αρκετός χώρος για τις αθλητικές εγκαταστάσεις (γήπεδο ποδοσφαίρου, γήπεδο μπάσκετ, γήπεδο βόλεϊ) του πανεπιστημίου και περιβάλλων χώρος. Σε περίπτωση μελλοντικών αναγκών επέκτασης, υπάρχουν άλλα 200 στρέμματα.
Είναι προφανές ότι λόγω του μεγέθους του έργου, η υλοποίηση των εγκαταστάσεων θα γίνει σε διακριτές φάσεις ανά τμήμα.
Θα πρέπει να θεσμοθετηθεί μια Ζώνη Ενεργού Πολεοδομίας (Ζ.Ε.Π.) στην τελικά δεσμευόμενη έκταση.
[1] Πρόγραμμα Καλλικράτης Ν. 3852/2010, ΦΕΚ 87Α΄/2010.
[2] Σύμφωνα με τον Ν. 3937/2011 (ΦΕΚ 60Α’/2011) αρ. 5
[3] Β.Δ./5-8-1938 - ΦΕΚ 286Α’/1938, όπως τροποποιήθηκε με το Β.Δ./3-1-1939 ΦΕΚ 1Α’/1939
[4] ΦΕΚ 343Β’/1987
[5] ΦΕΚ 384Δ’/1972, 147ΑΑΠ/2012.
[6] Αριθμ. 5336/228943 ΦΕΚ 483ΑΑΠΘ/31-12-2013 Έγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΓΠΣ) Δημοτικής Ενότητας Δεσφίνας του Δήμου Δελφών Νομού Φωκίδας.
[7] Πηγή: ΥΠΕΝ, Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος
[8] Ν. 4759/9.12,2020 (ΦΕΚ 245Α’) περίπτωση στ., παρ. 3, άρθρο 33, η παρέκκλιση χορηγείται με Απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ύστερα από πρόταση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και γνωμοδότηση του οικείου Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΣΥ.ΠΟ.ΘΑ), και δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,27.
[9] ΠΔ της 7/17.10.1978 (ΦΕΚ 538Δ’) Περί καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των γηπέδων εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων και εκτός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών, άρθρο 5.
[10] Ν. 4310/5/8.12.2014 (ΦΕΚ 258Α’), άρθρο 91.
[11] Ν. 3212/24/31.12.2003 (ΦΕΚ 305Α΄) Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται για την ανέγερση μουσείων, βιβλιοθηκών, καλλιτεχνικών εκθέσεων και θεάτρων μετά από πρόταση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού.
[12] Η OECD και η UNESCO δημοσιεύουν συγκριτικά στοιχεία για ακαδημαϊκούς χώρους. Στην ΕΕ, το Eurostudent αναφέρει δεδομένα για φοιτητικές συνθήκες. Σε ορισμένα ελληνικά ΤΕΙ, η αναλογία ήταν <8 m²/φοιτητή λόγω παλαιών κτιρίων και υπερπληθυσμού.
[13] Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ (2021), τα ελληνικά πανεπιστήμια απασχολούν ~15.000–18.000 διδάσκοντες (συμπεριλαμβανομένων καθηγητών, αναπληρωτών, λεκτόρων κ.ά.) για ~700.000 φοιτητές.
[14] Διεθνείς πηγές: Παγκόσμια Βάση Δεδομένων (π.χ. UNESCO, OECD) ή ταξινόμηση όπως το QS World University Rankings.
Αναρτήσεις
